Wat is de ecologische voetafdruk?

Als iedereen op de wereld jouw consumptie- en afvalpatroon heeft, hoeveel aardoppervlak is er dan nodig om deze levensstijl voor iedereen te kunnen onderhouden? De ecologische voetafdruk geeft een helder antwoord op die vraag. Het zet de menselijke vraag naar natuurlijke hulpbronnen voor levensonderhoud en -comfort af tegen wat onze planeet daadwerkelijk kan leveren.

Hoe staan we ervoor?

We teren behoorlijk in op onze natuurlijke reserves. De gemiddelde Nederlander verbruikt zes keer zoveel aan grondstoffen dan er binnen onze grenzen beschikbaar is. Een deel van onze biocapaciteit gebruiken we voor export, denk bijvoorbeeld aan de export van vlees en allerlei goederen. De export telt niet mee in onze voetafdruk, wel telt alles mee dat we importeren. De voetafdruk van een gemiddelde Nederlander komt zo op 4,8 hectare. Als iedereen zoveel ruimte nodig heeft, dan zijn er bijna 3 aardbollen nodig. Nederland staat daarmee vrij hoog in de lijst van landen met de grootste ecologische voetafdruk. Wereldwijd hebben wij anderhalve aarde nodig om in ons levensonderhoud te voorzien. Als we zo doorgaan, hebben we in 2030 zelfs nóg een halve aardbol extra nodig. Onze ecologische voetafdruk groeit dus in rap tempo!

Hoe wordt het gemeten?

De vraag- en aanbodkant van de ecologische voetafdruk worden beide uitgedrukt in zogenaamde mondiale hectares (gha). Een groot gedeelte van het land- en wateroppervlak van de aarde kan services leveren voor de mens. Dit is biologisch productief gebied, zoals akkers, weides, bossen en viswateren. Gebieden als woestijnland en de diepe oceaanbodem kunnen dergelijke services niet leveren, en vallen daardoor onder niet-productief aardoppervlak.

Voor het berekenen van de waarde van één mondiale hectare wordt alleen het biologisch productieve aardoppervlak meegenomen. Iedere hectare productief aardoppervlak heeft een bepaalde capaciteit tot het leveren van natuurlijke hulpbronnen en het verwerken van afvalstoffen. Eén hectare akkerland heeft bijvoorbeeld een hogere biocapaciteit dan één hectare weideland. De waarde van een mondiale hectare staat gelijk aan de gemiddelde biocapaciteit van één hectare biologisch productief aardoppervlak.

Van mondiale hectares naar aardbollen

Als we alle beschikbare biocapaciteit eerlijk over de wereldbevolking verdelen, dan is er 1,7 gha per persoon beschikbaar. Je persoonlijke ecologische voetafdruk geeft aan hoeveel mondiale hectares jij per jaar nodig hebt om in jouw levensstijl te voorzien. Deel je deze uitkomst dus door 1,7 gha, dan weet je hoeveel aardbollen er nodig zijn als iedereen jouw levensstijl zou hebben.